Opening times
Mon - Sat: 7.00 - 18:00
महामार्ग संशोधन विभाग
सामान्य माहिती (General Information)
हा विभाग १९६९ साली महामार्ग संबंधित विषयांवर संशोधन करण्यासाठी स्थापन करण्यात आला. महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या विविध समस्या या विभागामार्फत सोडवल्या जातात. या विभागात सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या रस्ते व पूल यांच्याशी संबंधित विविध समस्या सोडवल्या जातात तसेच चाचणी कार्य केले जाते.
क्रियाकलाप (Activities)
१) नवीन रस्त्यांची रचना करणे
२) महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाने सुचविलेल्या रस्त्यांशी संबंधित विविध समस्या व महामार्ग संशोधन योजना हाताळणे
३) नवीन व विद्यमान रस्त्यांसाठी पेव्हमेंट डिझाईन करणे
४) रस्ते कामांची तपासणी करून सुधारात्मक उपाय सुचविणे
५) स्वयंचलित रस्ता असमतोल नोंदणी यंत्र (ARUR) द्वारे रस्त्यांचा रफनेस इंडेक्स निश्चित करणे
६) स्थानिक उपलब्ध साहित्य वापरून नवीन तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करणे
७) रस्ते साहित्याशी संबंधित विविध चाचण्या (CBR, माती, अॅग्रीगेट)
८) नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह चाचण्या (कोर टेस्टिंगसह)
श्मिड हॅमर चाचणी: स्तंभ किंवा बीम न तोडता इमारतीची दाब सहनशक्ती मोजण्यासाठी वापरली जाते.
चाचणी कार्य (Testing Work)
१) कॅलिफोर्निया बेअरिंग रेशो (CBR) चाचणी
| अनुक्रमांक | चाचणी नाव | कालावधी |
|---|---|---|
| १ | यांत्रिक विश्लेषण | ५ दिवस |
| २ | द्रव मर्यादा व प्लास्टिक मर्यादा | ४ दिवस |
| ३ | संपीडन | ४ दिवस |
| ४ | CBR साचा तयारी | २ दिवस |
| ५ | CBR साचा भिजवणे | ४ दिवस |
| ६ | CBR चाचणी | १ दिवस |
| ७ | विश्लेषण | १ दिवस |
| एकूण कालावधी | २१ दिवस |
ही चाचणी नवीन रस्त्यांचे डिझाईन करण्यासाठी वापरली जाते.
क्षेत्रीय चाचण्या (Field Tests)
१) ARUR चाचणी
ही चाचणी महाराष्ट्रातील सर्व रस्त्यांची असमतोलता (रफनेस) मोजण्यासाठी कार अॅक्सलवर बसविलेल्या ARUR मशीनद्वारे केली जाते.
-
वाहनाचा वेग: ३० किमी/तास
-
प्रत्येक लेनमध्ये चाचणी केली जाते
-
दिवसाला सुमारे २०० किमी अंतर कव्हर केले जाते
-
चाचणी व विश्लेषणासाठी २ दिवस लागू शकतात
२) बेंकेलमन बीम चाचणी
ही चाचणी प्रत्यक्ष रस्त्यावर जाऊन विद्यमान रस्त्यांना मजबुती देण्यासाठी आवश्यक अतिरिक्त जाडी निश्चित करण्यासाठी केली जाते.
-
दिवसाला २–३ किमी रस्त्याची तपासणी
-
त्याचवेळी मातीचे नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत आर्द्रता व प्लास्टिसिटी इंडेक्स चाचणी केली जाते
-
त्यानंतर विभागाचे विश्लेषण केले जाते
३) नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह चाचणी (श्मिड हॅमर)
ही चाचणी इमारतीच्या घटकांची दाब सहनशक्ती न तोडता मोजण्यासाठी केली जाते.
(मानक: IS १३३११ भाग २, १९९२)
वार्षिक संशोधन कार्यक्रम २०२१ (Annual Research Programme 2021)
| अनुक्रमांक | संशोधन विषय |
|---|---|
| १ | RBI ग्रेड-८१ माती स्थिरीकरण साहित्याचा रस्ता बांधकामात वापर |
| २ | बांधकामातील सुरक्षा वापर (पेपर अभ्यास) |
| ३ | बांधकामात बांबूचा वापर (पेपर अभ्यास) |
मागील ५ वर्षातील उद्दिष्ट व साध्य (Testing & Revenue)
| अनुक्रमांक | वर्ष | पूर्ण संशोधन | पूर्ण चाचण्या | शासकीय महसूल | खाजगी महसूल | एकूण महसूल |
|---|---|---|---|---|---|---|
| १ | २०१०-११ | ०० | ११२९ | १२.८० | ६.०६ | १८.८६ |
| २ | २०११-१२ | ०१ | १०११ | १.०२ | ८.९० | ९.९२ |
| ३ | २०१२-१३ | ०२ | ६४३ | ३.९५ | ४.१४ | ८.०९ |
| ४ | २०१३-१४ | ०३ | २१२० | — | — | ४५.३० |
| ५ | २०१४-१५ | ०५ | ५१५ | — | — | २७.५० |
| ६ | २०१५-१६ | ०१ | ४०१८ | ३६.८५ | १६.७३ | ५३.५८ |
| ७ | २०१६-१७ | ०४ | ३८९२ | २५.२२ | ४३.८४ | ६९.०६ |
| ८ | २०१७-१८ | ०१ | ३१९८ | २५.९६ | २५.८२ | ५२.७९ |
| ९ | २०१८-१९ | ०२ | ३४५२ | ३६.८५ | १६.९३ | ५३.७८ |
| १० | २०१९-२० | ०१ | २८३२ | ३१.८४ | २२.७५ | ५४.५९ |
| ११ | २०२०-२१ | — | २६५२ | १७.६२ | १६.५७ | ३४.१९ |
विशेष कामे (Special Work)
संशोधन पेपर (परिषद व जर्नल्स)
| वर्ष | पेपर संख्या |
|---|---|
| २०१४-२०१५ | १ |
| २०१५-२०१६ | शून्य |
| २०१६-२०१७ | ४ |
| २०१९-२०२० | २ |
शेवटचे सुधारित केले: २४ एप्रिल २०२६
