• अ+
  • अ-
Opening times
Mon - Sat: 7.00 - 18:00

अनिवार्य चाचणी विभाग

१) विभाग स्थापना (Division Establishment)

वेळोवेळी जलसंपदा विभागामार्फत कामांच्या गुणवत्तेबाबत विविध परिपत्रके व निर्देश जारी करण्यात आले आहेत. आधुनिक दृष्टिकोन व पद्धती विचारात घेऊन काही जुन्या परिपत्रकांना रद्द करून प्रकल्प बांधकामातील गुणवत्ता नियंत्रण व गुणवत्ता हमीबाबत सुधारित मार्गदर्शक तत्त्वे शासन निर्णय क्र. GUNIM-२०१४/प्र.क्र.५७ दिनांक ११ सप्टेंबर २०१९ नुसार जारी करण्यात आली.

महाराष्ट्र अभियांत्रिकी संशोधन संस्था (MERI), नाशिक मार्फत काही अनिवार्य/बाध्यकारी विशेष चाचण्या करण्यासंदर्भात शासन परिपत्रक क्र. GUNIM-२०१४/प्र.क्र.५७/निवसन-२ दिनांक १६ जुलै २०२४ अन्वये अशा चाचण्यांची यादी प्रसिद्ध करण्यात आली.

तसेच शासन निर्णय क्र. आढावा-२०२४/प्र.क्र.१६/अ (पुनर्रचना) दिनांक ३० एप्रिल २०२५ नुसार जलसंपदा विभागांतर्गत महानिर्देशक (रचना, प्रशिक्षण, जलविज्ञान, संशोधन व सुरक्षा), नाशिक यांच्या कार्यक्षेत्रात MERI नाशिक अंतर्गत कार्यरत मृदा चाचणी व साहित्य चाचणी विभागातील वैज्ञानिक संशोधन अधिकाऱ्यांची कामे पुनर्रचित करण्यात आली.

बांधकाम साहित्याशी संबंधित अनिवार्य चाचण्या MERI मार्फत करणे बंधनकारक केल्यामुळे वैज्ञानिक संशोधन अधिकारी, अनिवार्य चाचणी विभाग या नव्या विभागाची स्थापना करण्यात आली.

वित्त विभागाच्या शासन निर्णय दिनांक १५.१०.१९९२ नुसार उपलब्ध अधिकारांनुसार मृदा व साहित्य चाचणी विभागातील काही पदे या नव्या विभागाकडे वर्ग करण्यात आली.

उद्दिष्टे:

  • प्रकल्पांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याच्या गुणवत्तेची पडताळणी करणे

  • वैज्ञानिक व मोजमापीय पद्धतींनी गुणवत्ता नियंत्रण सुनिश्चित करणे

  • MERI च्या उत्कृष्ट पायाभूत सुविधांचा उपयोग करणे

  • प्रादेशिक बांधकाम विभागांसाठी बंधनकारक निष्कर्ष प्रदान करणे


२) स्थापना तक्ता (Establishment Table)

अनुक्रमांक कर्मचारी नाव पदनाम मंजूर पदे कार्यरत पदे रिक्त पदे
डी.डी. पार्के वैज्ञानिक संशोधन अधिकारी
वैशाली एस. भागवत वैज्ञानिक अधिकारी
एन.एन. सुतार सहाय्यक अभियंता श्रेणी-२ / कनिष्ठ अभियंता / विभागीय अभियंता
वरिष्ठ वैज्ञानिक सहाय्यक
बी.व्ही. सोनार कनिष्ठ वैज्ञानिक सहाय्यक
  बी.पी. भोये
संशोधन सहाय्यक
एस.ए. कर्सुलकर कनिष्ठ लिपिक
एन.पी. खांडेवे शिपाई
एस.पी. भुजबळ मदतनीस
एकूण    

३) करण्यात येणारी कामे (Works Carried Out)

अनुक्रमांक साहित्य चाचण्या
लीच्ड मटेरियल १. ज्वलन नुकसान, २. सिलिका, ३. धातू ऑक्साईड, ४. कॅल्शियम ऑक्साईड, ५. मॅग्नेशियम ऑक्साईड, ६. सल्फेट, ७. अविद्राव्य अवशेष
गळतीचे पाणी pH, अल्कॅलिनिटी, चालकता, कॅल्शियम, एकूण घन, विद्राव्य घन, निलंबित घन
फ्लाय ऍश सूक्ष्मता, विशिष्ट गुरुत्व, लाइम प्रतिक्रिया, सिमेंट प्रतिक्रिया, रासायनिक संघटन
वाळू सेंद्रिय अशुद्धता, आकार, आम्ल विद्राव्यता, ज्वलन नुकसान, विशिष्ट गुरुत्व, सिलिका, गाळ प्रमाण
क्रश वाळू अल्कली-अ‍ॅग्रीगेट
रासायनिक मिश्रण सुसंगतता, पाणी प्रवेश, कोरडे प्रमाण, राख, घनता, क्लोराइड, pH
खडक चाचणी पाणी शोषण, घनता, दाब सहनशक्ती, टिकाऊपणा
माती चाचणी pH, सल्फेट, लोह संयुग, सेंद्रिय घटक
नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह टेस्ट रिबाउंड हॅमर, अल्ट्रासोनिक चाचणी, कव्हर मीटर
१० इतर कामे संशोधन, इंटर्नशिप, प्रशिक्षण

४) सध्याची कामांची स्थिती (Present Status of Work)

अनुक्रमांक साहित्य नमुने प्राप्त एकूण चाचण्या पूर्ण प्रलंबित
लीच्ड मटेरियल ७५ ५२५ ४५५ ७०
गळतीचे पाणी २८ १९६ २८ १६८
रासायनिक मिश्रण २१
क्रश वाळू १४
खडक चाचणी १५ ७५ ७५
फिल्टर वाळू
एकूण   १२४ ८१७ ५५८ २७३

इतर कामे:

  • मातीच्या रासायनिक घटकांचा धरणांवर परिणाम

  • काँक्रीटमधील गळती नियंत्रणासाठी मिश्रण अभ्यास

  • सिमेंट नुकसान व जोखीम विश्लेषण

  • इंटर्नशिप: १८ विद्यार्थी

  • प्रशिक्षण: १२० विद्यार्थी


५) प्राप्त निधी (Funds Received)

अनुक्रमांक शासकीय निधी खाजगी निधी एकूण निधी
शून्य २५,६९३.०० २५,६९३.००

६) भविष्यातील कामे (Future Works)

उपकरण खरेदी

अनुक्रमांक उपकरण संख्या नोंद
UCS, ट्रायअ‍ॅक्सियल व ब्राझिलियन चाचणी ₹१.६४ कोटी प्रस्ताव
खडक कातर शक्ती उपकरण  
ड्रिलिंग/कटिंग उपकरण  
पॉइंट लोड चाचणी  
टिकाऊपणा चाचणी  
P-वेव्ह उपकरण  
डिजिटल रिबाउंड हॅमर  
कव्हर मीटर  
वजन काटा  
एकूण    

रासायनिक चाचणी उपकरण

बाब संख्या
उपकरणे ३९
काचसामान ३४
रसायने ३०
एकूण १०३

वर्षनिहाय कामे

क्र. काम २०२६–२७ २०२७–२८ २०२८–२९ २०२९–३० २०३०–३१
लीच्ड मटेरियल ७०० ७०० ७०० ७०० ७००
गळतीचे पाणी ४२० ४२० ४२० ४२० ४२०
फ्लाय ऍश ७२ ७२ ७२ ७२ ७२
फिल्टर वाळू ८४ ८४ ८४ ८४ ८४
क्रश वाळू १२ १२ १२ १२ १२
मिश्रण ८४ ८४ ८४ ८४ ८४
खडक चाचणी १०० १०० १०० १०० १००
नवीन चाचणी १०० १०० १०० १०० १००
माती चाचणी ४८ ४८ ४८ ४८ ४८
१० NDT ३६ ३६ ३६ ३६ ३६
११ संशोधन
१२ इंटर्नशिप १२ १२ १२ १२ १२
१३ प्रशिक्षण ३०० ३०० ३०० ३०० ३००

नाशिक कुंभमेळा २०२७

(पाणी गुणवत्ता चाचणी कार्यक्रम MERI मार्फत)

  • प्रमुख स्नान: २ ऑगस्ट, ३१ ऑगस्ट, ११ सप्टेंबर, १२ सप्टेंबर

  • तपासणी: pH, चालकता, अल्कॅलिनिटी, कॅल्शियम, घन


७) इतर कामे

  • ई-लायब्ररी विकसित व अद्ययावत केली

  • अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांसाठी प्रशिक्षण

  • NDT व माती चाचणी उपकरण खरेदी

  • बाह्य स्त्रोतांद्वारे मनुष्यबळ उपलब्धता

  • SSAP योजना संबंधित कामे

  • राज्यातील नवीन चाचण्या समाविष्ट करणे